Các cung bậc cảm xúc – Tâm lý thị trường chứng khoán

Nhắc đến đầu tư chứng khoán, thì nhiều người nghĩ ngay đến kiến thức tài chính, kinh nghiệm thực tiễn và một tâm lý tự tin vững vàng. 

Những yếu tố này tương trợ và giúp cho nhà đầu tư mang về thắng lợi nhất định. Càng trải nghiệm nhiều, thì các bạn sẽ có thêm bài học và tâm lý càng tự bản lĩnh hơn. 

Nhưng để có được điều đó, là cả một quá trình rèn luyện dài. Vậy chúng ta hãy cùng tìm hiểu xem tâm lý thị trường chứng khoán là như thế nào? Để hiểu chính bản thân mình và biết tâm lý chung của thị trường như là cách “biết người ta biết, trăm trận trăm thắng!”.

1. Tâm lý thị trường chứng khoán

Đây là sự phản ánh rõ ràng nhất về hành động và thái độ của các nhà đầu tư đứng trước biến động của thị trường chứng khoán

Tâm lý tích cực hay tiêu cực sẽ tác động mạnh mẽ lên quyết định đầu tư thành công hay thua lỗ. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp lạc quan và tự tin quá cũng không hề tốt trong đầu tư chứng khoán. Bằng chứng là tôi sẽ liệt kê các dạng tâm lý dễ dẫn đến các quyết định sai lầm, mà nhiều bạn mới tham gia chứng khoán thường gặp phải:

1.1. Tâm lý thị trường chứng khoán – Tự tin thái quá

Tự tin là yếu tố tâm lý then chốt dẫn đến thành công trong cuộc sống. Đầu tư chứng khoán cũng vậy, người tự tin là vì đã nắm rõ kiến thức tài chính và hiểu được thị trường. 

Tuy nhiên, nên nhìn nhận khách quan giữa tự tin và tự tin thái quá. Tự tin thái quá luôn khiến bạn luôn cho mình là số 1, gạt qua những đánh giá và các thông tin mà bạn cho rằng đang gây nhiễu tâm lý. 

Bạn hãy nhớ rằng, cho dù là các nhà đầu tư tài ba xuất sắc trên thế giới. Đều luôn học hỏi và không ngừng phát triển bản thân. Đặc biệt, họ thường kiểm tra nhiều nguồn thông tin và sàng lọc kỹ lưỡng trước khi giao dịch. 

Vì thế, hãy trở thành nhà đầu tư chứng khoán có tâm lý tự tin thôi đừng nên thái quá. Phải biết lắng nghe và trau dồi kiến thức, kỹ năng trong mọi tình huống. Thì bạn mới không bị mắc bẫy chủ quan tự mình tạo ra. 

Những nhà đầu tư chứng khoán, có tâm lý tự tin thái quá đa phần đều bị thua lỗ thảm hại và dễ dàng bỏ cuộc. Đơn giản vì họ cho mình là giỏi nhất, nên khi đầu tư 1 – 2 phiền thất bại. Họ khó chấp nhận thay đổi bản thân hay học hỏi thêm. Mà lúc này chỉ nghĩ rằng: “Tôi bị lừa đảo”; “Tôi không phù hợp với đầu tư chứng khoán”;….

Nhiều chuyên gia cho rằng, tự tin thái quá là một chứng bệnh khó chữa của nhiều nhà đầu tư chứng khoán. Một khi càng thành công, họ sẽ càng tự tin hơn nữa. Nên rất dễ dẫn đến nhiều sai lầm to lớn và mất trắng. Cho nên các bạn cần phải thận trọng nhìn nhận và đánh giá đúng bản chất của tự tin.

1.2. Tâm lý thị trường chứng khoán – Luôn hối tiếc

Tâm lý hối tiếc rõ ràng nhất dành cho các nhà đầu tư sợ rủi ro nhưng lại thích lợi nhuận cao. Tôi ví dụ như thế này cho các bạn dễ hiểu. Khi bạn vừa bán xong cổ phiếu A với mức lợi nhuận đúng như kỳ vọng là 30%. Bạn đã thành công với mục tiêu đề ra, nhưng sau đó giá thị trường tiếp tục tăng cao. Lúc này, bạn rơi vào tâm lý hối tiếc “Giá như mình đừng bán sớm, thì bây giờ sẽ thu được giá cao hơn, tiếc quá!”. Và ngược lại, nếu mua vào cổ phiếu có giá chưa thấp nhất.

Thật ra, với người có tâm lý hối tiếc như thế này. Họ sẽ luôn cảm thấy tiếc nuối với các quyết định đã qua của mình. Có rất nhiều nhà đầu tư có tâm lý như vậy, nhưng một số ít đã vượt qua được và suy nghĩ tích cực, rút ra được bài học đắt giá cho lần giao dịch sau. 

Nhưng nếu bạn cứ mãi hối tiếc, thì sẽ vô tình lưu trữ trong bộ não. Có nghĩa là ảnh hưởng đến tâm lý, dẫn đến việc tác động tiêu cực lên các lần đầu tư sau này. Một khi có tâm lý sợ hãi, lo lắng khi các lần giao dịch trước không như mong đợi. Bạn sẽ không có quyết định đầu tư sáng suốt nữa.

Thay vì mãi hối tiếc, tôi khuyên các bạn nên khách quan đánh giá lại sau mỗi lần giao dịch: Được và mất gì? Nếu không thua lỗ thì hãy vui mừng vì vừa học được một bài học đầu tư quý giá. 

Nếu có thua lỗ, thì hãy lạc quan vì bạn chỉ bị mất một phần lợi nhuận để đổi lại bài học kinh nghiệm “xương máu”. Từ đó sẽ có nhiều chiến lược áp dụng cho các lần đầu tư sau thuận lợi hơn. Với các nhà đầu tư có tâm lý thoải mái, tự tin và vững vàng luôn thành công hơn các bạn có tâm lý hối tiếc chuyện đã qua.

tâm lý đầu tư thị trường chứng khoán
Tâm lý đầu tư thị trường chứng

1.3. Tâm lý thị trường chứng khoán – Sợ thua lỗ

Đối với nhà đầu tư thì tiền chính là quan trọng nhất. Ai cũng muốn mình đầu tư thành công và kiếm được nhiều tiền. Tâm lý sợ thua lỗ hầu như ai cũng có, vì đồng nghĩa với việc mất tiền và mất đi sự tự tin.

Tuy nhiên, cái tôi muốn đề cập ở đây là tâm lý sợ thua lỗ đến ác cảm. Mọi người thường hay nói, khi tham gia đầu tư chứng khoán bạn phải chấp nhận thua lỗ rồi!

Giống như bạn bắt đầu tập đạp xe vậy, không thể cứ thế lên xe và chạy ngay được. Phải trải qua những lần té ngã, thậm chí là trầy xước và chảy máu thì mới có thể đạp xe giỏi được.

Đầu tư chứng khoán còn hơn thế, đó là thị trường khắc nghiệt. Đòi hỏi những nhà đầu tư bản lĩnh có tâm lý mạnh mẽ và sẵn sàng chấp nhận thua lỗ. Vì “thất bại là mẹ của thành công”, nếu không trải qua nhiều lần giao dịch thất bại, bạn khó mà có được nhiều kinh nghiệm thực chiến. 

Thậm chí có nhiều nhà đầu tư đã thua lỗ đến mất trắng, nợ nần. Và nhiều bạn sợ như vậy, nên dẫn đến tâm lý đầu tư quá an toàn. Tuy nhiên, chia sẻ cho bạn một bí quyết để khắc phục. Tôi cũng là nhà đầu tư ưa thích chiến lược an toàn hơn mạo hiểm. 

Nên tốt nhất là các bạn nên đặt mục tiêu cho các lần đầu tư. Ngay khi thu được lợi nhuận như kỳ vọng ban đầu thì dừng lại. Ông bà ta có câu “tham thì thâm”, nếu bạn chốt lời và cắt lỗ đúng như mục tiêu đề ra thì chắc chắn sẽ không xảy ra tình trạng thua lỗ thảm hại.

Ngoài ra, những bạn có tâm lý sợ thua lỗ nên học tập nhiều kiến thức tài chính và chứng khoán. Cũng như rèn luyện đầu tư với số vốn nhỏ, để tránh tâm lý sợ sệt và thiếu tự tin dễ dẫn đến thua lỗ.

2. Các bậc tâm lý trong đầu tư chứng khoán

Trên đây tôi đã chia sẻ tâm lý sai lầm trong đầu tư chứng khoán. Còn bây giờ chúng ta cùng tìm hiểu đầy đủ 10 cung bậc cảm xúc mà các nhà đầu tư thường trải qua, để hiểu hơn về thị trường.

2.1. Tâm lý đầu tư lạc quan

Là tâm lý đầu tiên khi các bạn mới tham gia thị trường chứng khoán. Tất nhiên phải lạc quan, tích cực mới dám tham gia đầu tư. Lúc này, bạn sẽ vẽ ra rất nhiều viễn cảnh đầu tư tốt đẹp và tâm lý phấn khởi muốn được tham gia giao dịch càng sớm càng tốt. 

2.2. Tâm lý niềm tin

Niềm tin ở đây là đặt hy vọng vào thị trường khi bạn đã sàng lọc các thông tin chính xác để đầu tư. Việc đặt niềm tin vào đúng thị trường, sẽ giúp bạn có nhiều động lực đầu tư và thu về lợi nhuận cao. 

Sẽ có những lúc niềm tin bị lung lay khi thị trường không đúng như dự đoán hoặc kỳ vọng của bạn. Điều quan trọng là bạn không ngừng tin tưởng vào thị trường khi đã đánh giá từ nguồn tin tin cậy. Vì bạn không thể đầu tư chứng khoán, khi không có hoặc mất niềm tin vào thị trường được. Lúc đó, bạn chỉ còn là “ thể xác mất linh hồn” thôi!

Cho nên điều quan trọng khi bắt đầu giao dịch, hãy cẩn trọng đặt niềm tin đúng mã phổ phiếu, đúng thời điểm và đúng mục tiêu đề ra. 

2.3. Tâm lý đầu tư vội vàng

Bạn hãy luôn nhớ rằng, một khi đã tham gia đầu tư vào thị trường chứng khoán hay tài chính. Thì phải cần kiên nhẫn và cực kỳ kiên nhẫn. 

Với những người có tâm lý nóng vội, hấp tấp rất dễ rơi vào trường hợp đầu tư rủi ro cao. Vì đầu tư chứng khoán là cả một quá trình nghiên cứu thông tin thị trường, các báo cáo tài chính,…Cho nên đòi hỏi nhà đầu tư phải thật kiên nhẫn, tìm hiểu đầy đủ các bước trước khi tiến hành giao dịch mua và bán cổ phiếu.

2.4. Tâm lý đầu tư lo lắng

Cũng gần giống như tâm lý lo sợ thua lỗ, tâm lý nhà đầu tư lo lắng luôn hoài nghi với các thông tin thị trường. Từ đó bạn không tin tưởng bất kỳ nguồn tin nào, thì khó mà đầu tư chính xác một loại cổ phiếu. 

Tất cả thông tin bạn có được, bạn lo lắng rằng không đáng tin cậy, giao dịch này không mang lại lợi nhuận hoặc mua vào với giá này vẫn còn cao,….Với những người thường xuyên có tâm lý lo lắng, thì khó mà đầu tư lâu dài với thị trường chứng khoán.

tâm lý đầu tư thị trường chứng khoán
Tâm lý đầu tư thị trường chứng

2.5. Tâm lý đầu tư chứng khoán – từ chối

Đây còn gọi là tâm lý tự lừa dối bản thân. Những nhà đầu tư có tâm lý từ chối, họ sẽ luôn chối bỏ những quyết định khiến mình đầu tư sai lầm. 

Ngoài việc họ đổ lỗi cho thị trường hoặc cho một chuyên gia nào đó mà họ đang đầu tư theo. Cũng có trường hợp, họ không dám tin rằng bản thân đã đầu tư vào mã cổ phiếu thua lỗ đó. Nói chung, là tâm lý không dám nhìn nhận sự thật.

2.6. Tâm lý đầu tư chứng khoán – Tuyệt vọng

Trạng thái tâm lý này hầu như nhà đầu tư nào cũng từng trải qua. Một khi bạn vấp phải thua lỗ liên tục thì sẽ cảm thấy tuyệt vọng vô cùng. Vì lẽ dĩ nhiên, bạn sợ mất trắng số vốn đầu tư không còn cách nào thay đổi. 

Tuy nhiên, nếu chỉ thoáng qua và bạn nhanh chóng lấy lại tin thần. Thì bạn sẽ càng bản lĩnh và đầu tư giỏi hơn nữa. Nhưng nếu để sự tuyệt vọng xâm chiếm tất cả cảm xúc lạc quan, tích cực trong bạn thì sẽ dễ dàng buông xuôi. 

2.7. Tâm lý đầu tư Hoảng loạn

Việc xuất hiện tâm lý hoảng loạn thường khi thị trường có nhiều biến động và các bạn đã đầu tư với số vốn lớn. Cũng như kỳ vọng quá nhiều vào phiên giao dịch đó, thì dễ dẫn đến hoảng loạn khi thị trường đi ngược với mong muốn.

Sự hoảng loạn chủ yếu là tâm lý lo sợ thua lỗ thảm hại hoặc mất trắng số vốn đầu tư. 

2.8. Tâm lý đầu tư chứng khoán – Tức giận

Không khó để hiểu một nhà đầu tư tại sao tức giận. Đơn giản vì họ đã tuyệt vọng và hoảng loạn vì giao dịch thua lỗ. Dù bạn biết rằng, sự tức giận lúc này là vô cớ. Vì bạn tự nguyện đầu tư và cũng chấp nhận thất bại. Nhưng tâm lý tức giận vẫn sẽ xuất hiện khi đầu tư không suôn sẻ. 

2.9. Tâm lý đầu tư chứng khoán – Chán nản

Tâm lý chán nản bạn không muốn đầu tư chứng khoán thêm lần nào nữa. Vì đã mất niềm tin vào thị trường và các nguồn tin tài chính. Thậm chí, chán nản chính cả bản thân mình. Vì bạn nghĩ rằng mình “ngu ngốc”, mình không phù hợp để tham gia chứng khoán,…hoặc nhiều lý do để thuyết phục bản thân bỏ cuộc. 

2.10. Hy vọng

Bậc tâm lý hy vọng sẽ xuất hiện ngay lúc bạn chán nản nhất. Lúc đó, bạn xem xét lại thị trường, rút kinh nghiệm và thử đặt hy vọng 1 lần nữa. Thì chính là lúc gặt hái được thành quả. Lý do vì lúc này, bạn không còn quá kỳ vọng vào thị trường. Bạn đầu tư an toàn, thận trọng và có nhiều bài học kinh nghiệm đáng giá. Tâm thái cũng nhẹ nhàng và lạc quan, nên những điều may mắn sẽ đến bất ngờ.

Hy vọng những thông tin tôi chia sẻ về tâm lý thị trường chứng khoán. Sẽ giúp cho các bạn áp dụng đọc hiểu thị trường và giao dịch chứng khoán thành công. Thật ra, các bạn không cần phải loại bỏ các tâm lý tiêu cực ra khỏi suy nghĩ bản thân. Điều quan trọng khi xuất hiện các tâm lý đó, các bạn đủ bản lĩnh và dần lấy lại lạc quan sớm nhất. Đầu tư chứng khoán là con đường dài lâu, dành cho những ai biết kiên nhẫn và bình tĩnh nhất. Việc của bạn là phải luôn rèn luyện tích cực mỗi ngày, để tâm lý vững vàng trước mọi biến động của thị trường. Chúc mọi người thành công trên con đường đầu tư chông gai!

các phương pháp đầu tư chứng khoán

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

DMCA.com Protection Status